عوامل موثر کادر بندی در عکاسی

به محل و چگونگی قرارگیری عناصر موجود در یک صحنه٬ در عکس یا تابلوی نقاشی٬ کادربندی می گویند. دوربینھا و تجھیزات عکاسی روزبروز خودکارتر و دقیق تر می شوند، با این وجود تفاوتھای بسیاری بین عکسھای یک عکاس آماتور و یک عکاس حرفه‌ای دیده می شود. یکی از دلایل وجه تمایز بین یک عکس حرفه‌ای و با ارزش با یک عکس ضعیف و آماتوری ، کادربندی در عکاسی و ترکیب بندی صحیح عکس می باشد.

انواع کادر بندی

کادر افقی

یکی از پرکاربردترین نوع کادربندی٬ کادربندی افقی می باشد. این کادر با حالت عناصری که در امتداد خط افق گسترده شده، تناسب دارد.

کادر عمودی

کادربندی عمودی، از افقی پویاتر می باشد. بنابراین موضوعها در آن پر جنب و جوش تر به نظر خواهد رسید. این کادر با حالت موضوعاتی که شکل کلی آنها با عمودی است٬ مانند مناره‌ها و... همخوانی بیشتری دارد.

کادر مربعی

در کادربندی مربعی به دلیل تساوی بین اضلاع این کادر، بیننده به تساوی به چهار ضلع و زاویه آن جلب خواهد شد. این نوع کادربندی کمتر از سایر انواع یاد شده مورد استفاده قرار می گیرد.

بهبود کادر بندی

برای بهبود کادربندی در عکاسی٬ به طور معمول عکاسان از اصول زیر بهره می گیرند:

  • قانون یک‌ سوم : سوژه روی خطوط یک سوم قرار داده شود.
  • قانون نقاط طلایی: قرار دادن نقاط کلیدی سوژه - مانند چشم‌ها - روی نقاط طلایی تصویر.
  • ایجاد حالت S: انحنای سوژه
  • ایجاد حالت X :سوژه با عوامل محیط در طول قطرهای کادر برخورد داشته باشد.
  • بررسی پس زمینه و پیش زمینه تصویر: تنظیم دیافراگم٬ عمق میدان و نوع کادر عکس
  • استفاده از کادرهای طبیعی : از عناصر موجود - مانند پنجره - به عنوان کادر در تصویر استفاده شود.
  • استفاده از قاعده فرد: سوژه در کادر با ضریب اعداد فرد قرار بگیرد.

کادربندی در عکاسی، عامل محدود کننده عناصر تشکیل دهنده تصویر است. کادر اولین عاملی است که بیننده با آن تماس پیدا می کند اما شکل کادر نیز در بیان تصویر مؤثر است. امروزه در عکاسی از کادرها مستطیل عمودی، افقی و مربع استفاده می شود.

عوامل تعیین کادر

۱ – موضوع

۲ – عوامل هدایت کننده چشم

موضوع: حالت کلی موضوع در انتخاب کادر مؤثر می باشد. انتخاب کادر باید با حالت جا افتاده و پذیرفته شده طبیعی موضوع که در نهایت براحتی مورد پذیرش  بیننده قرار بگیرد. زمانی که عوامل عمودی زیاد می شود و در سطح افقی گسترش می یابند کادر مستطیل افقی مناسب تر خواهد شد.

عوامل هدایت کننده چشم : این عوامل،  تعیین کننده  کادر می باشد.از این نمونه  برای دید و یا سمت حرکت موضوع ،‌خطها ، سطحها و تاریکی ها و روشنایی ها می توان نام برد.

 

10 توصیه ی کلی برای کادربندی در عکاسی

1. ساده نگه داشتن صحنه 

وقتی با چشم غیرمسلح به یک صحنه نگاه  کنید، چشمتان به سرعت سوژه های جالب را پیدا خواهد کرد. ولی دوربین فرقی قائل نمی شود، هرآنچه را که در جلویش باشد ثبت می کند. همین موضوع ممکن است  به عکسهایی شلوغ و به هم ریخته و فاقد مرکز توجه مشخصی منتهی شود.

تنها کاری که باید انجام شود این است که سوژه را انتخاب کرده، سپس نقطه ی کانونی یا زاویه ی دیدی را انتخاب کنید که سوژه را به مرکز توجه تبدیل خواهد کرد. شما همیشه نمی توانید سایر اشیاء را از کادرتان حذف کنید، اما می توانید آنها را در پس زمینه قرار دهید یا ا آنها را برای بیان داستان عکس مورد استفاده قرار دهید.سایه ها، بافت ها و الگوها می توانند برای ساده سازی عکس به کار گرفته شود.

2. پر کردن فریم  

وقتی می خواهید از یک منظره ی با مقیاس بزرگ عکس بگیرید کار سختی است که بدانید سوژه باید دارای چه ابعادی باشد و تا چه اندازه باید زوم شود. در واقع شایع ترین خطای کادربندی در عکاسی  خالی گذاشتن بخش زیادی از فضای کادر است. باعث می شود سوژه ر از آنچه که هست کوچکتر به نظر برسد و  بیننده را گیج کند.

برای اینکه دچار این اشتباه نشوید باید زوم کنید تا فریم پر شده و یا به سوژه ی مورد نظر نزدیک تر شوید. اولین رویکرد می تواند پرستپکتیو تصویر را کم کرده و به شما این اجازه را دهد تا راحت تر در مورد پس زمینه تصمیم گیری کنید و بخش هایی از آن را حذف کنید ولی رویکرد دوم  عکسهای جالب تری را تولید خواهد کرد.

3. نسبت عکس

آسان ترین کار این است  که کلیه عکسها را فقط در حالت افقی بگیریم. ولی سعی کنید هر از چند گاهی دوربینتان را عمودی نگه داشته، جابجا شوید و زوم های مختلف را امتحان کنید. در اکثر مواقع با کراپ کردن عکسهایتان، چه عمودی و چه افقی در کامپیوتر آنها را بهینه نمایید.

به هر حال بعید است که کلیه سوژه های دنیای واقعی با نسبت های سنسور دوربینتان هماهنگی داشته باشد. در بعضی مواقع برای به دست آوردن افکت واید عکستان را با نسبت 16:9 کراپ کنید. شاید هم بعضی وقت ها عکس مربع برای منظره ی پیش روی شما خوب باشد.

4. از وسط اجتناب کنید

وقتی عکاسی را تازه شروع کرده اید، احتمال دارد بخواهید تمامی سوژه ها در وسط کادر قرار داده شود. ولی این کار  عکسهایی بی روح و ملال آور ایجاد می کند. یکی از راههای دوری از چنین عکسهایی استفاده از قانون یک سوم است، که در آن کادرتان را به سه قسمت مساوی در جهت عمودی و افقی تقسیم شده و سعی می کنید سوژه را بر روی یکی از خطوط یا تقاطع های فرضی بگذارید.

بهتر است به جای آن کلا سعی کنید سوژه را از مرکز عکس خارج کرده و ببینید چطور می توانید آنرا با سایر عناصر صحنه بالانس کنید. هیچ قانون مشخص و دقیقی برای رسیدن به این بالانس وجود ندارد، اما کم کم یاد می گیرید که به حواستان اعتماد کنید، بدانید که چه زمانی عکستان زیبا می شود.

5. از خطوط هادی استفاده کنید

عکسی با کادربندی نامناسب مخاطبش را گیج خواهد کرد و باعث می شود بیننده نداند به کجا باید نگاه کند، و چشمانش بدون هدف بر روی عکس جابجا می شود بدون اینکه نهایتا بر روی سوژه ی مورد نظر تمرکز کرده باشند. شما می توانید از خطوط برای کنترل حرکت چشمان بیننده بر روی عکس استفاده کنید.

6. از خطوط مورب استفاده کنید.

خطوط افقی موجب ایجاد آرامش در عکس می شوند، درحالیکه خطوط عمودی استحکام و پایداری را القا می کنند. برای ایجاد حس دراماتیک، حرکت یا تردید به دنبال خطوط مورب باشید.برای این کار در بیشتر موارد تنها نیاز به جابجا شدن یا تغییر جهت عکاسیتان خواهید داشت. فاصله کانونی های وای د اکثر موارد با ایجاد خطوط مورب و بالا بردن حس پرسپکتیو کار را راحت تر می کند. همچنین شما می توانید به صورت مصنوعی نیز خطوط مورب را به عکستان اضاف کنید. به این شکل که خیلی راحت فقط دوربینتان را کج بگیرید. این تکنیک می تواند بسیار کارآمد باشد، هرچند که به برای تمامی موقعیت ها مناسب نمی باشد.

7. فضای حرکت

با وجود اینکه عکسها خودشان ثابت و بدون حرکت می باشند، اما می توانند حسی از حرکت را به بیننده القا کنند. وقتی ما به عکسها نگاه می کنیم، می توانیم ببینیم که چه چیزی اتفاق می افتد و به کمی بعدتر نیز فکر خواهیم کرد. به همین دلیل در صورتی که برای حرکت سوژه ، فضایی  رو به جلو وجود نداشته باشد، حس عدم تعادل و اضطراب ایجاد خواهد شد.البته این مساله فقط در مورد حرکت صدق نمی کند، به طور مثال وقتی به یک پرتره نگاه می کنید معمولا جهت نگاه سوژه را دنبال می کنید و نیاز به فضایی دارید که بتوانید به آن نگاه کنید.برای هر دو نوع عکس باید کمی فضای خالی جلوی سوژه از پشتش بیشتر باشد.

8. پس زمینه

فقط بر روی سوژه تمرکز نداشته باشید، به آنچه در پس زمینه اتفاق می افتد نیز توجه کنید. این موضوع با قواعد مرتبط با ساده سازی صحنه و پر کردن کادر به طور مستقیم در ارتباط می باشد. معمولا قادر به حذف  پس زمینه نیستید، ولی می توانید آنرا تحت کنترل داشته باشید.در اکثر موارد تنها کمی جابجا شدن می تواند پس زمینه ای شلوغ را حذف کند و به خوبی سوژه را در مرکز توجه قرار خواهد داد. همچنین می توانید از دیافراگم باز و فاصله ی کانونی های زیاد برای تار کردن پس زمینه استفاده کنید.کلا بستگی دارد که پس زمینه جزئی از داستان عکستان باشد یا خیر.

9. خلاقیت با رنگها

رنگهای اصلی روشن به خوبی چشمان را جذب خود خواهد کرد، به ویژه اگر در تقابل با یک رنگ مایه ی متضاد قرار بگیرند. البته راههای دیگری نیز برای ایجاد کنتراست و تضاد وجود دارد، به طور مثال قرار دادن لکه ای رنگی در مقابل پس زمینه ای بی رنگ یا سیاه و سفید. البته همیشه برای تولید عکسی جذاب  به تضاد در رنگها نیاز نخواهید داشت.صحنه های شامل تنها یک رنگ مایه نیز می توانند بسیار جذاب واقع شوند.نکته این است که چطور سوژه را در کادرتان قرار دهید  تا رنگهای ناخواسته را حذف کنید.


10. قوانین را بشکنید

کادربندی در عکاسی به نوعی مانند یک زبان تصویری می باشد، می توانید آن را برای رساندن پیامی خاص مورد استفاده قرار دهید. ولی تا جایی که می توانید از کلمات، خارج از قواعد زبان استفاده کنید تا حسی را که می خواهید القا دهید،  می توانید قواعد کلی کادربندی در عکاسی را زیر پا بگذارید.فقط زمانیکه قوانین را می دانید و به خوبی بر آنها مسلط هستید که شکستشان می تواند عکسهای جالبی برای شما تولید کند.اگر در هر زمان تنها یک قانون را زیر پا بگذارید بهتر خواهد بود.